Երեքշաբթի, Հուլիսի 16, 2019

Խմբագրական

Եթե ոչ «տարածքներ խաղաղության դիմաց» բանաձեւը, ապա ի՞նչ

անգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղ
 

Արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման հարցում ՀՀ նոր իշխանությունների ռազմավարության մեջ բավական երկար ժամանակ տիրող անորոշությունը սաստիկ լարել է հայ հասարակության նյարդերը: Հունվարի 28-ին՝ հայկական բանակի տարեդարձի տոնակատարության ժամանակ, Հայաստանի արտգործնախարարը դժվար կացության մեջ էր ընկել՝ ոչ մի կերպ չկարողանալով բացատրել, թե ինչի մասին է ժամերով խոսել իր ադրբեջանցի գործընկերոջ հետ: Նրան այլ բան չմնաց, քան հայտարարել, որ «բանակցությունների այլընտրանքն աղետն է»: Իրականում նա հաստատեց հանրային կասկածները, որ իշխանությունները որեւէ ռազմավարություն, որեւէ նպատակ չունեն: Բանակցություններն անցկացվում են հանուն բանակցությունների` ապավինելով «բախտին»: Այս օրերին «Հայ ազգային կոնգրես» կուսակցության հայտնի գործիչ Վլադիմիր Կարապետյանին վարչապետի մամուլի քարտուղար նշանակելը իշխանությունների ռազմավարության վերաբերյալ ինտրիգները հասցրին գագաթնակետին: Արցախյան հիմնախնդրի փուլային կարգավորման ուղեգծի վերածնման ուրվականները, որի կողմնակիցը եղել եւ մնում է Վլադիմիր Կարապետյանը, մուտք գործեցին Հայաստանի տեղեկատվական դաշտ:

Կարելի էր ակնկալել, որ որոշ պարզաբանումներով հանդես կգա վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Այդպես էլ եղավ: Հունվարի 30-ին վերջինս հայտարարեց. «Մենք չենք կարող, սկզբունքորեն չենք կարող քննարկել «տարածքներ՝ խաղաղության դիմաց» բանաձեւը: Մեր կառավարությունը ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման այնպիսի քաղաքականություն է վարում,  որը չի վարել որեւէ կառավարություն: Եթե որեւէ մեկը փորձում է զուգահեռներ անցկացնել հին քաղաքական ուղեգծերի հետ, անմիջապես ասեմ, որ դա մոլորություն է»: Այսինքն, Փաշինյանը հրապարակայնորեն իրեն տարանջատեց իր նախորդներից: Բայց արդո՞ք դա նշանակում է, որ Հայաստանի նոր իշխանություններն իսկապես ունեն նոր ռազմավարություն: Եվ եթե այդպես է, ինչո՞ւմ է այն կայանում:

Մինչ տվյալ հայտարարությունը, Փաշինյանը բարձրաձայնել է եւս երկու բանաձեւ. բանակցություններում առաջնահերթություն է Արցախի կարգավիճակը եւ անվտանգությունը, եւ բանակցություններում նա խոսելու է Հայաստանի Հանրապետության անունից, նա լիազորված չէ խոսել Արցախի բնակիչների անունից, ովքեր նրան չեն ընտրել: Թվում էր՝ իրավիճակում բավարար չափով հստակություն է մտցվել: Սակայն ամենակարեւոր հայեցակետերը մնում են անհասկանալի. ի՞նչ գործնական նպատակներ է հետապնդում Հայաստանի ղեկավարությունը բանակցություններում, եւ ո՞ր թեմաների համար է պատասխանատվություն ստանձնում այդ բանակցություններում: Չէ՞ որ, եթե ելնենք իրերի տրամաբանությունից, տարածքային կարգավորման հայեցակետերը դուրս են Հայաստանի Հանրապետության պատասխանատվությունից: Ընդհանուր առմամբ, մինչ այժմ քննարկված Մադրիդյան սկզբունքների բոլոր դրույթները վերաբերում են Արցախին եւ Ադրբեջանին: ՀՀ-ն պատասխանատվություն չի կրում այն խնդիրների համար, որոնք դուրս են նրա սահմանադրական տարածքից եւ սահմաններից:

Փաշինյանի կողմից այս բոլոր հայտարարությունները նշանակո՞ւմ են արդյոք, որ ցանկացած բանակցություններում նա հրաժարվում է քննարկել տարածքային հարցերը: Եթե այդպես է, ապա հնարավոր կլինի խոսել իրական գործնական բանակցային ռազմավարության մասին, որի նպատակն է Արցախը ներգրավել բանակցային գործընթացում: Ադրբեջանի վիճակը կբարդանա` խնդրի տարածքային դիտանկյուններն Արցախի հետ  քննարկելը նրա համար անընդունելի է: Բայց եթե զորքերի շփման գծում (Վիեննայի պայմանավորվածություններ) վերահսկման մեխանիզմներ տեղադրելու պահանջի անթույլատրելիությունն Ադրբեջանը հիմնավորեց նրանով, որ դա կնպաստի ստատուս-քվոյի ամրապնդմանը, ապա բացատրել միջնորդներին, թե ինչու են հրաժարվում Արցախի հետ ուղիղ բանակցությունից՝ այնքան էլ հեշտ չէ:

Գիտակցո՞ւմ է արդյոք Նիկոլ Փաշինյանն իր հայտարարությունների լրջությունը՝ ցույց կտա ժամանակը:

Ռազմավարական եւ ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոն

ՀՀ, Երևան 0033, Երզնկյան 75

Հեռ.՝

+374 10 528780 / 274818

Էլ. փոստ՝

info@acnis.am

Վեբկայք՝

www.acnis.am