Կիրակի, Սեպտեմբերի 15, 2019

Շաբաթվա անցուդարձ

12-19 հունվարի

անգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղ
 

Շաբաթվա անցուդարձը` մեկնաբանությամբ

Հունվարի 14-ին մեկնարկեց արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում ձեւավորված 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի առաջին նիստը, որը նախագահում էր խորհրդարանի տարիքով ամենաավագ պատգամավորը՝ «Իմ Քայլը» դաշինքը ներկայացնող Կնյազ Հասանովը: Նիստի օրակարգում էին ԱԺ նախագահի, նրա երեք տեղակալների ընտրության, մշտական հանձնաժողովների ձեւավորման ու դրանց նախագահների ընտրության հարցերը: Նույն օրը Արարատ Միրզոյանը միաձայն` 131 կողմ ձայներով, ընտրվեց Ազգային ժողովի նախագահ, իսկ Նիկոլ Փաշինյանը ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվեց վարչապետի պաշտոնում: Հաջորդ օրը նիստն անդրադարձավ ԱԺ նախագահի 3 տեղակալների ընտրությանը, ինչպես նաեւ 11 մշտական հանձնաժողովների (նախորդ խորհրդարանի 9-ի փոխարեն) ձեւավորմանն ու դրանց նախագահների ընտրությանը: «Իմ քայլը» խմբակցությունից Ալեն Սիմոնյանը, Լենա Նազարյանը եւ ընդդիմադիր ԲՀԿ-ից Վահե Էնֆիաջյանը ընտրվեցին 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի փոխխոսնակներ։ Մշտական 8 հանձնաժողով բաժին հասավ «Իմ քայլը» դաշինքին, նոր ստեղծվող 2 հանձնաժողովը՝ ԲՀԿ-ին եւ 1 հանձնաժողով՝ ԼՀԿ-ին: Հանձնաժողովների ղեկավարների թեկնածունների քննարկումները շարունակվեցին եւս երկու օր:

7-րդ գումարման խորհրդարանի բացմանը մասնակցում էին եւ բարեմաղթանքի խոսքերով հանդես եկան ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն:

…Եվ այսպես` նոր Ազգային ժողովի եւ նոր կառավարության կազմավորմամբ ստեղծվում է նպաստավոր ենթահող իշխանության երկու ճյուղերի` օրենսդրի ու գործադրի լիարժեք կենսագործունեության համար: «Թավշյա» հեղափոխության գաղափարների եւ դրանց հետ կապված` ժողովրդի ակնկալիքների իրականացման անհրաժեշտությունն այժմ պահանջում է բարեփոխումների հաջորդ ալիքը ուղղորդել դեպի դատաիրավական համակարգի ոլորտ` այդպիսով ավարտին հասցնելով իշխանության ամբողջական նորացման եւ առողջացման գործընթացը: Թե այդ ամենից հետո ինչպիսի արդյունավետությամբ կաշխատի նոր իշխանական թիմը` ցույց կտա ժամանակը: Սակայն արձանագրենք, որ կոնկրետ նոր խորհրդարանի պարագայում առաջին նախանշանները, ցավոք, այնքան էլ հուսադրող չեն: Մասնավորապես՝ լավատեսություն չի ներշնչում փաստը, որ Ազգային ժողովի նախագահի թեկնածու Արարատ Միրզոյանի օգտին մեկ մարդու պես քվեարկեց պատգամավորական ողջ անձնակազմը` չհաշված անվավեր ճանաչված մեկ քվեաթերթիկը: Գրեթե նույն պատկերն ամրագրեցին նաեւ մյուս քվեարկությունները: Համերաշխ քվեարկության այսպիսի ցայտուն նմուշների միայն խորհրդային շրջանում կարելի էր հանդիպել բոլոր մակարդակների ընտրությունների ժամանակ:

Ակնհայտ է, որ նախնական պայմանավորվածություն էր ձեռք բերվել առնվազն համատեղ հուշագիր ստորագրած «Իմ քայլը» դաշինքի եւ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության միջեւ: Ինչ վերաբերում է խորհրդարանական մյուս ընդդիմադիր ուժին` «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությանը, տեղին է հիշեցնել քվեարկությունից առաջ այդ խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանի հայտարարությունը, թե իրենք կողմ են քվեարկելու Միրզոյանի թեկնածությանը. «Սա, ըստ էության, կրեդիտ է, պարոն Միրզոյան, որը դեռեւս պետք է որպես ԱԺ նախագահ վաստակել»,- ասել է Մարուքյանը։ Իսկ միգուցե «Լուսավոր Հայաստան»-ի առաջնորդը ցուցադրաբար է այսպիսի հայտարարություն հնչեցրել, որպեսզի իրենցից հեռացնի ստվերային պայմանավորվածության կասկածները: Միանշանակ պնդել չենք կարող: Փոխարենը չսխալվելու մեծ հավանականությամբ նշենք, որ նոր ԱԺ-ն ապաքաղաքական կառույց է` մեծիմասամբ գորշ ու անատամ: Այդ առումով հետաքրքրական էր ԱԺ նախագահի տեղակալի ընդդիմադիր թեկնածուի համար ԲՀԿ-ի եւ ԼՀԿ-ի միջեւ ծավալված վեճը: Խորհրդարանական մեծամասնությունն անթաքույց նախապատվությունը տալիս էր «Բարգավաճ»-ի թեկնածու Վահե Էնֆիաջյանին` սկզբունք ընդունելով այն իրողությունը , որ ԲՀԿ-ն դեկտեմբերի 9-ի արտահերթ ընտրությունների արդյունքով 2-րդ քաղաքական ուժն է: Մի խոսքով` հօգուտ «Բարգավաճի» քաղաքական որոշումն արդեն ընդունված էր: Չհամոզեց անգամ ԼՀԿ-ի բավական ծանրակշիռ փաստարկն առ այն, որ դեկտեմբերին տեղի ունեցած ԱԺ արտահերթ ընտրություններում իրենց թեկնածուի` Մանե Թանդիլյանի ստացած քվեները շուրջ երեք անգամ ավելի էին նույն տեղամասում ռեյտինգային ընտրակարգով քվեարկված Էնֆիաջյանի օգտին տրված ձայներից: Փաստորեն նույն ընտրատեղամասում քվեարկության դրված երկու ընդդիմադիր պատգամավորներից ընտրողները մեծ առավելությամբ վստահության քվե էին տվել Թանդիլյանին: Ի տարբերություն մեր ժողովարդավար խորհրդարանի, որը ձայների ջախջախիչ մեծամասնությամբ, այսինքն` 108:19 հարաբերակցությամբ, այնուամենայնիվ, ԱԺ ընդդիմադիր փոխխոսնակ ընտրեց Էնֆիաջյանին:

«Իմ քայլը» հավատարիմ մնաց իր քաղաքական ուժի կայացրած որոշմանը: Թերեւս՝ Գագիկ Ծառուկյանի հետ ավելի հեշտ կլինի պայմանավորվել:

 

Յոթերորդ գումարման Ազգային ժողովի աշխատանքի երրորդ օրը՝ հունվարի 16-ին, մշտական հանձնաժողովների նախագահների՝ առաջադրված թեկնածուների քննարկումը թեժ վիճաբանություն հարուցեց «Լուսավոր Հայաստան» եւ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցությունների միջեւ: Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնում Ռուբեն Ռուբինյանի թեկնածության քննարկման ժամանակ ԼՀԿ խմբակցության պատգամավոր Արման Բաբաջանյանը կոշտ քննադատության ենթարկեց նախկին իշխանությունների վարած արտաքին քաղաքականությունը, դեսպանների ընտրությունը եւ այլն: Նա, մասնավորապես, հիշատակել է Ուկրաինայում ՀՀ նախկին դեսպան Անդրանիկ Մանուկյանին՝ պնդելով, թե վերջինս սպասարկել է տեղի հայ կրիմինալի եւ Ռուսաստանի շահերը: «Տարիներ ի վեր Մանուկյանը զբաղված է եղել Հայաստանի դեսպանատան անվամբ դիվանագիտական պետհամարանիշեր ստանալով եւ տեղի հայ քրեականներին վաճառելով կամ նվիրաբերելով»,- նշել է Բաբաջանյանը:

Ըստ երեւույթին՝ ԼՀԿ-ական պատգամավորը խփել է ուղիղ նշանակետին: Մի քանի տարի առաջ տեղեկություններ էին շրջանառվում, որ Անդրանիկ Մանուկյանը Ուկրաինայում ՀՀ դեսպանատունն ու դիվանագիտական ներկայուցուցչությունը ծառայեցնում է՝ առաջ մղելու ավելի շատ Ռուսաստանի շահերը, քան Հայաստանի: Մանուկյանը պատահական մեկը չէ, նա Գագիկ Ծառուկյանի խնամին է, որդին՝ Դավիթ Մանուկյանը, Ծառուկյանի փեսան է եւ Ազգային ժողովի ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր: Նոր խորհրդարանում նույն խմբակցության պատգամավոր է նաեւ Արման Աբովյանը, որը երեք տարի եղել է դեսպան Մանուկյանի խորհրդականը Ուկրաինայում: Հենց վերջինս էլ առաջինն արձագանքեց ԼՀԿ-ական պատգամավորի մեղադրանքներին՝ հայտարարելով, թե Բաբաջանյանը խորհրդարանի ամբիոնից ներկայացնում է ադրբեջանական քարոզչության թեզերը, զրպարտում է եւ այլն: Նիստերի դահլիճում կրքերը թեժացան, եւ ընդդիմադիր երկու խմբակցությունների պատգամավորները սկսեցին փոխադարձ «ցեխարձակումներն» ու վիրավորանքները՝ ուշադրություն չդարձնելով ԱԺ նախագահի հորդորներին: Հավանաբար բանը կհասներ ձեռնամարտի, եթե չմիջամտեին ու իրենց «տաքգլուխներին» սթափության չկոչեին ԲԿՀ-ի եւ ԼՀԿ-ի կին պատգամավորները. մի կողմից՝ Նաիրա Զոհրաբյանը, մյուս կողմից՝ Մանե Թանդիլյանը: Ի նշան բողոքի՝ նիստերի դահլիճը ցուցադրաբար լքեցին Դավիթ Մանուկյանը եւ Արման Աբովյանը: Վերջինս դուրս գալուց առաջ հավաստիացրեց, որ ԲՀԿ խմբակցությունում քննարկելու են Արման Բաբաջանյանի նկատմամբ զրպարտության հոդվածով դատական հայց ներկայացնելու հարցը: Ի պատասխան՝ Բաբաջանյանն ասաց, որ պատրաստ է դատարանում հանդես գալ եւ ներկայացնել ձեռքի տակ ունեցած փաստերը:

Ինչ ասել կուզի՝ առաջին իսկ նստաշրջանն ի ցույց դրեց հայոց նոր խորհրդարանի պերճանքն ու թշվառությունը: Նախընտրական շրջանում ով չէր ալարում՝ խոսում էր քաղաքական պայքարը չանձնավորելու, քննադատելիս միայն երեւույթներին ու գլոբալ խնդիրներին անդրադառնալու, միջանձնային մանր-մունր գզվռտոցներից եւ անձնական շահերից վեր կանգնելու, մի խոսքով՝ նոր մշակույթ ներդնելու մասին: Պարզվում է՝ խոստացված նոր քաղաքակրթական մշակույթը առաջինը Ազգային ժողովում արմատավորելու մասին խոսակցությունները խիստ չափազանցված էին:  Ո՞ւր մնացին գլոբալ հիմնահարցերը, դատապարտելի երեւույթները... ինչո՞ւ մեզանում նույնիսկ ոչ պակաս գլոբալ համարվող դիվանագիտական ներկայացուցչությունների արհեստավարժության խնդիրը ժողովրդի ընտրյալների շուրթերին մանրանում, վերածվում է նեղ անձնական «ռազբորկայի»: Մի՞թե մանրախնդրության «սինդրոմը» մեր հոգեկերտվածքի անբաժանելի մասնիկն է: Կամ՝ այնպիսի մի գայթակղություն, որին դժվար է դիմանալ: Ցավալին այն է, որ այսօրինակ միտումները համատարած են: Ու, թերեւս, պետք չէ զարմանալ, երբ երկրի վարչապետի մակարդակով երկար-բարակ քննարկվում է թերթի մի փոքրիկ հրապարակում՝ Նիկոլ Փաշինյանի մասնակցությամբ «խաշի» սեղանի շուրջ բարձրաստիճան իշխանավորների հավաքույթի մասին: Հաճախ թվում է, թե Հայաստանում ջնջված է բամբասանք եւ հիմնախնդիր հասկացությունների միջեւ եղած սահմանագիծը:

Ըստ երեւույթին՝ իրականում այդպես էլ կա: Հակառակ դեպքում երկրի օրենսդիր մարմնում դիվանագիտական ոլորտին առնչվող բավական ծանրակշիռ քննարկումը չէր վերածվի ադրբեջանական քարոզչության հայկական լոբբինգի կամ Ուկրաինայում Հայաստանի դեսպանի կողմից բուծվող հնդկահավերի ֆերմայի շուրջ վեճերի:

 

Մեկնաբանեց Գեւորգ Լալայանը

 

Միջազգային մամուլ

Թերեզա Մեյը հաղթահարեց անվստահության քվեն

The Guardian-ի տեղեկացմամբ՝ հունվարի 15-ին պատգամավորները դեմ քվեարկեցին Եվրամիությունից դուրս գալու մասին Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Թերեզա Մեյի առաջարկած ծրագրին, իսկ Լեյբորիստների ղեկավար Ջերեմի Քորբինը վարչապետին անվստահություն հայտնելու միջնորդություն ներկայացրեց: Վարչապետն անմիջապես ընդունեց պատգամավորների որոշումը`ասելով, որ ինքը կողջունի կառավարությանը անվստահության քվե տալու առաջարկը. «Խորհրդարանն իր խոսքն ասաց, եւ կառավարությունն այն լսեց: Պարզ է, որ խորհրդարանը դեմ է այս գործարքին, բայց այսօրվա քվեարկությունը մեզ ոչինչ չի ասում այն մասին, թե խորհրդարանն ինչին է կողմ»,- հայտարարել է Մեյը:

«...Բայց վարչապետին հաջողվեց հաղթահարել Քորբինի կողմից առաջ քաշած անվստահության քվեն, ինչը կհանգեցներ արտահերթ ընտրությունների». այս մասին հաղորդում է The Financial Times-ը: Ըստ պարբերականի, չորեքշաբթի երեկոյան հնչեցրած հայտարարության մեջ Մեյը նշել է. «Պատգամավորները հստակ ասացին, թե ինչ չեն ուզում, հիմա պետք է միասին կառուցողականորեն աշխատենք՝ պարզելու համար, թե խորհրդարանն ինչ է ուզում: Ուստի բոլոր կուսակցությունների պատգամավորներին հրավիրում եմ խորհրդակցության՝ միասին առաջ շարժվելու ուղին գտնելու համար: Հիմա ժամանակն է, որ մի կողմ դնենք մեր անձնական շահերը»,- ամփոփել է Մեյը:

Ըստ գաղտնալսված կոնֆերանս-զանգից  The Telegraph-ին հայտնի դարձած տվյալների, Գանձապետարանի ղեկավար Ֆիլիպ Համմոնդը բիզնես ղեկավարներին հայտնել է, որ առանց համաձայնագրի Բրեքզիթի «սպառնալիքը» մի քանի օրվա ընթացքում կարող է «դուրս բերվել սեղանից» եւ հնարավոր է՝ դա հանգեցնի 50-րդ հոդվածի չեղարկմանը: Համմոնդի պնդմամբ, ինչպես հաղորդում է պարբերականը, նոր մշակված օրինագիծը, որը կարող է ստիպել Կառավարությանը՝ երկարաձգել 50-րդ հոդվածի կիրարկումը, թերեւս, օժանդակություն կստանա եւ կլինի «վերջնական նախապայման»՝ առանց համաձայնագրի Բրեքզիթի դեմ, քանի որ «Ստորին պալատում մեծամասնությունը դեմ է ցանկացած գործարքի՝ առանց համաձայնագրի»:

 

Պատրաստեց Մարինա Մուրադյանը

Սեպտեմբերի 14 2019
Օգոստոսի 31 2019
Օգոստոսի 23 2019
Օգոստոսի 16 2019
Օգոստոսի 09 2019
Հունիսի 28 2019
Հունիսի 21 2019

Ռազմավարական եւ ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոն

ՀՀ, Երևան 0033, Երզնկյան 75

Հեռ.՝

+374 10 528780 / 274818

Էլ. փոստ՝

info@acnis.am

Վեբկայք՝

www.acnis.am