Չորեքշաբթի, Նոյեմբերի 14, 2018

Շաբաթվա անցուդարձ

Հոկտեմբերի 27 - նոյեմբերի 3

Շաբաթվա անցուդարձը` մեկնաբանությամբ

Ազգային ժողովի հոկտեմբերի 29-ի արտահերթ նիստում կրկին չընդունվեցին Ընտրական օրենսգրքում առաջարկվող փոփոխությունները, որոնք մեկ շաբաթ առաջ բավարար թվով ձայներ չէին ստացել խորհրդարանում: Օրենսդրական փաթեթին այս անգամ կողմ էր քվեարկել 62, դեմ՝ 2 պատգամավոր, ձեռնպահ չկար: Նախագծի ընդունման համար անհրաժեշտ էին պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն 3/5-ի կամ 63 պատգամավորի կողմ ձայներ:

Խորհրդարանի արտահերթ նիստը հրավիրվել էր մի խումբ պատգամավորների նախաձեռնությամբ, որոնք հոկտեմբերի 23-ին ստորագրահավաք էին կազմակերպել՝ նախագիծը ԱԺ արտահերթ նիստում կրկին քննարկելու համար:

…Եվ այսպես, Հանրապետականին` մասամբ նաեւ Դաշնակցությանը, հաջողվեց ԸՕ փոփոխությունների ընդունման երկրորդ փորձը եւս տապալել: Սա նշանակում է, որ առաջիկա դեկտեմբերին արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները տեղի կունենան գործող Օրենսգրքով, այսինքն` ժամանակին ՀՀԿ-ի համար հսկայական ձայներ ապահոված ռեյտինգային համակարգով: Մինչդեռ Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունները ենթադրում էին ռեյտինգային ընտրակարգի վերացում, փակ (անփոփոխելի) ցուցակներով համամասնական ընտրություններ, ԱԺ անցնելու համար նվազագույն շեմի իջեցում կուսակցությունների համար 5-ից 4, դաշինքների համար՝ 7-ից 6 տոկոս: Նաեւ նախատեսվում էր, որ ԱԺ պետք է անցնի առնվազն 4 քաղաքական ուժ, սակայն 4-րդ ուժի ստացած քվեները չպետք է ցածր լինեն 2 տոկոսից: Բացի դրանից, նախատեսվում էր, որ կանանց ներկայությունն ԱԺ-ում պետք է լինի 30 տոկոս` ներկայիս դե ֆակտո 18-ի փոխարեն: Այս նախագծով ընտրական համակարգը փաստորեն դառնում է ամբողջությամբ համամասնական, եւ ընտրատարածքներում վարկանիշային ցուցակներով թեկնածուներ չեն առաջադրվի: Ազգային ժողովի հոկտեմբերի 29-ի արտահերթ նիստին ընդառաջ Ընտրական օրենսգրքի նախագիծը քննարկվել էր պետաիրավական հանձնաժողովում եւ հավանության արժանացել: Բայց դա չխանգարեց, որ ՀՀԿ խմբակցությունն իր չմասնակցությամբ վիժեցնի օրինագծի ընդունումը: «Խորհրդարանը տվեց իր քաղաքական գնահատականը եւ ապացուցեց, որ ինքը կառավարության պատանդը չէԳուցե սա որոշ քաղաքական ուժերի շահերին վատություն է, բայց այստեղ մենք չենք սպասարկելու որոշ մարդկանց քաղաքական ամբիցիաները»,- Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունների փաթեթը ԱԺ-ում երկրորդ անգամ տապալվելուց հետո լրագրողների հետ զրույցում նշել է ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Արմեն Աշոտյանը: Գործադիր իշխանությունն էլ «Ելք» խմբակցության պատգամավոր Ալեն Սիմոնյանի շուրթերով պնդում է, որ ամբիցաների խնդիր չկա, եւ ընտրական օրենսգրքի բարեփոխումներն արվում էին՝ առողջացնելու քաղաքական դաշտը: «Սա արվում էր նրա համար, որ մաքսիմալ շատ ներկայացվածություն լիներ ԱԺ–ում»,- ասել է Սիմոնյանը` գործընթացը տապալելու` ՀՀԿ-ի դիտավորությունը որակելով սաբոտաժ։ Խնդիրն ավելի լայն հարթությունում է դիտարկում Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունների նախագծի համահեղինակ, վարչապետին առընթեր ընտրական բարեփոխումների հանձնաժողովի քարտուղար Դանիել Իոաննիսյանը, որի համոզմամբ` խորհրդարանում օրինագծի տապալումը միայն Հանրապետական եւ Դաշնակցություն խմբակցությունների ձեռքի գործը չէ: Գործող իշխանությունն էլ, ըստ նրա, մեղքի բաժին ունի: «Հեղափոխությամբ եկած իշխանությունները բոլոր օրինական եւ տեղին միջոցները չգործադրեցին, որպեսզի Ընտրական օրենսգիրքն ընդունվի»,- հայտարարել է Իոաննիսյանը:

 Ամեն դեպքում ընտրական բարեփոխումները, վաղ թե ուշ, կյանքի են կոչվելու նոր խորհրդարանում: Իսկ ռեյտինգային անվանվող ընտրակարգը, որի հետ ՀՀԿ-ն քաղցր հիշողություններով է կապված, դժվար թե փրկօղակ հանդիսանա վերջինիս համար: Այդ կուսակցությունը գոնե մի պարզ բան պետք է լավ հասկանա. ընտրակաշառքների, թաղային հեղինակությունների, ընտրական կամայականությունների էպոպեան այլեւս ավարտված է: Իսկ դա նշանակում է՝ երբեք եւ ոչ մի ընտրակարգով հնարավոր չէ գումարներ բաժանել, եթե դա թույլ չտա պետությունը:

 

Հոկտեմբերի 30-ին Մինսկում կայացել է աշխատանքային այցով Բելառուս այցելած Արմեն Սարգսյանի հանդիպումը այդ երկրի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի հետ։ Ըստ ՀՀ նախագահի պաշտոնական կայքէջի հաղորդման՝ Լուկաշենկոն նշել է, որ ուրախ է Մյունխենի անվտանգության համաժողովի Հիմնական խմբի հանդիպման շրջանակում հյուրընկալել Հայաստանի իր գործընկերոջը։ «Լավ է, որ եկել եք Բելառուս: Վաղը մենք կարեւոր միջոցառում ունենք անվտանգության հարցերի վերաբերյալ, որը տեղի կունենա Մյունխենյան խմբի շրջանակում: Ձեր այցը Մինսկ եւ մասնակցությունն այս թեմայով հանդիպմանը՝ խոսում է այն մասին, որ Հայաստանին ոչ թե պարզապես անհանգստացնում է այս խնդիրը, այլեւ այն խիստ կարեւոր է հայ ժողովրդի համար: Դուք պետք է իմանաք, որ անկախ տարատեսակ դատողություններից՝ ժողովրդավար Հայաստանում դուք ի դեմս Բելառուսի՝ ունեցել եւ մշտապես ունենալու եք լավ ու վստահելի ընկերներ»,- ասել է նա: ՀՀ նախագահն իր հերթին բարձր է գնահատել այն աջակցությունն ու բարեկամական զգացողությունները, որ «թավշյա» հեղափոխության օրերին ցուցաբերել է անձամբ Լուկաշենկոն:

Նույն օր երեկոյան Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Բելառուսի հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ:

Անշուշտ, Մինսկում կայանալիք Մյունխենի անվտանգության համաժողովի հիմնական խմբի հանդիպմանը Հայաստանի պատվիրակության մասնակցությունը խիստ կարեւոր է միջազգային տարբեր կազմակերպություններում ու հեղինակավոր հարթակներում Հայաստանի ներկայության առումով: Դա հնարավորություն կտա մեր երկրին՝ նորովի հանդես գալ միջազգային հարաբերություններում։ Բելառուսի պարագայում այդ հանդիպումը հատկանշական է նաեւ նրանով, որ Հայաստանն այդ երկրի հետ աշխատում է միասնական տնտեսական միջավայրում՝ ԵԱՏՄ-ում, ինչպես նաեւ ռազմաքաղաքական նույն միությունում՝ ՀԱՊԿ-ում, որոնց շրջանակներում ձեռք բերվող պայմանավորվածությունները անվտանգության ու առաջընթացի լուրջ խթաններ են: Հայաստանի եւ Բելառուսի միջեւ ապրանքաշրջանառությունը, որը հիմնական ցուցիչներից է, գնալով աճ է գրանցում: Նախորդ տարի, օրինակ, այն կազմել է շուրջ 45-50 մլն ԱՄՆ դոլար, որը բավական լավ թիվ է: Փորձագիտական գնահատականով այդ ցուցանիշը առնվազն եռապատիկ աճի ներուժ ունի, այն թույլ կտա երկկողմ հարաբերությունները հասցնել էլ ավելի բարձր մակարդակի:

Բայցեւայնպես՝ չնայած նախագահների փոխադարձ հաճոյախոսություններին, հայ-բելառուսական հարաբերություններն այնքան էլ անամպ չեն: Գաղտնիք չէ, որ ռազմաքաղաքական ոլորտում Բելառուսն ակտիվորեն համագործակցում է մեր ամբարիշտ հարեւանի՝ Ադրբեջանի հետ, պարբերաբար զենք մատակարարելով նրան: Բելառուսական սպառազինության վերջին խմբաքանակն այս տարվա հունիսին «Պոլոնեզ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգերի մատակարարումն էր: Եվ դա այն դեպքում, երբ Հայաստանն ու Բելառուսը ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում ռազմաքաղաքական գործընկերներ են: «Իհարկե, մենք անհանգստություն ունենք Բելառուսի կողմից Ադրբեջանին զենքի վաճառքի կապակցությամբ, եւ դա մեծ խնդիր է մեր հարաբերությունների համար: Ես այդ մասին խոսել եմ նախագահ Լուկաշենկոյի հետ»,- Euroradio.fm-ին տված հարցազրույցում նշել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ հավելելով, որ Հայաստանի քաղաքացիները դժգոհ են այդ փաստից: Հայաստանցիների հիշողության մեջ դեռ թարմ է նաեւ Արցախի մասին ճշմարտությունն աշխարհին ներկայացրած ռուսաստանցի հայտնի բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին Բաքվին արտահանձնելու՝ Մինսկի ձեռնարկը: Հայաստանի պաշտոնական շրջանակներում դա որակվեց որպես հայ-բելառուսական հարաբերությունները խաթարող կեղտոտ գործարք: 

Այնպես որ, ամեն ինչից զատ՝ կողմերն անկեղծանալու եւ միմյանց շահերն իրապես հարգելու անհրաժեշտություն ունեն:

 

Մեկնաբանեց Գեւորգ Լալայանը

 

Միջազգային մամուլ

Իրանը ծրագրել էր Դանիայում սպանել ընդդիմադիր ակտիվիստին

The Associated Press-ի տեղեկացմամբ՝ Դանիայի հետախուզական գործակալության ղեկավարի խոսքով՝ իրենք Իրանի հետախուզական ծառայությանը կասկածում են Դանիայում Իրանի ընդդիմության արաբ գործիչներ սպանելու փորձի մեջ: Ըստ լրատվամիջոցի, հոկտեմբերի 21-ին ձերբակալվել է իրանական ծագումով Նորվեգիայի մի քաղաքացի, որը կասկածվում էր Իրանի հատուկ ծառայությունների հանձնարարությամբ «Դանիայում գործելու» եւ սպանության գործում ներգրավված լինելու մեջ:

Reuters-ը հաղորդում է, որ Նորվեգիայի քաղաքացին չի ընդունել մեղադրանքը, եւ Իրանի կառավարությունը հերքել է կապը ենթադրյալ դավադրության հետ: Պարբերականը մեջբերել է Դանիայի հետախուզական ծառայության գլխավոր տնօրեն Ֆինն Բորք Անդերսենի հայտարարությունը, թե՝ «Հարձակման նպատակն էր՝ թիրախավորել «Ահվազի ազատագրման համար պայքարի արաբական շարժման» (ASMLA) դանիական մասնաճյուղի ղեկավարին»:

Ինչպես հաղորդում է Bloomberg-ը, Դանիայի արտաքին գործերի նախարար Անդերս Սամուելսենը հայտնել է, որ իր երկրի հետախուզական ծառայություններից ստացված տեղեկությունը «կասկածի տեղ չի թողնում», որ Իրանը պատրաստվում էր սպանել Դանիայում իր քաղաքացիներից մեկին: Դանիան, որը ետ կանչեց Թեհրանից իր դեսպանին՝ երկու երկրների միջեւ հարաբերությունների փաստացի փլուզման արդյունքում հայտնում է, որ այն հսկայական աջակցություն է ստացել ԱՄՆ-ից եւ Մեծ Բրիտանիայից`Իրանի նկատմամբ նոր պատժամիջոցների կոչերով: «Վերջին զարգացումների լույսով Դանիան այժմ ԵՄ-ում խթանում է քննարկումներ՝ Իրանի դեմ հետագա պատժամիջոցների կիրառման անհրաժեշտության մասին», - ըստ Bloomberg-ի, ասել է Սամուելսենը:

Նշյալ մահափորձի առնչությամբ ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն հետեւյալ գրառումն է կատարել  թվիթերյան իր էջում. «Մենք շնորհավորում ենք Դանիայի կառավարությանը՝ Իրանի վարչակարգի մարդասպանին ձերբակալելու առթիվ: Շուրջ 40 տարի Եվրոպան եղել է Իրանի կողմից հովանավորվող ահաբեկչական հարձակումների թիրախը: Կոչ ենք անում մեր դաշնակիցներին եւ գործընկերներին դիմակայել խաղաղությանն ու անվտանգությանը ուղղված բոլոր այն սպառնալիքներին, որոնք գալիս են Իրանից»:

 

Պատրաստեց Մարինա Մուրադյանը

Նոյեմբերի 10 2018
Հոկտեմբերի 27 2018
Հոկտեմբերի 19 2018
Հոկտեմբերի 13 2018
Սեպտեմբերի 20 2018
Սեպտեմբերի 14 2018

Ռազմավարական եւ ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոն

ՀՀ, Երևան 0033, Երզնկյան 75

Հեռ.՝

+374 10 528780 / 274818

Էլ. փոստ՝

info@acnis.am

Վեբկայք՝

www.acnis.am