Շաբաթ, Ապրիլի 04, 2020

Շաբաթվա անցուդարձ

18-25 հունվարի

Օգտվողների գնահատում. 5 / 5

գործուն աստղգործուն աստղգործուն աստղգործուն աստղգործուն աստղ
 

Շաբաթվա անցուդարձը` մեկնաբանությամբ

 

Անցած շաբաթավերջին Ազգային անվտանգության ծառայության նախկին տնօրեն Գեորգի Կուտոյանի ողբերգական մահվան բոթը ցնցել էր ողջ հանրապետությունը: Նրա դին հայտնաբերվել էր իր բնակարանում՝ քունքի շրջանում հրազենային վնասվածքով: Մամուլի հաղորդմամբ` դեպքը տեղի է ունեցել հունվարի 17-ին, երբ Կուտոյանը Պարույր Սեւակի փողոցում գտնվող իր բնակարանում միայնակ էր, իսկ կինն ու երեխան եղել էին ծնողների տանը: Ավելի ուշ Քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության պետ Արթուր Մելիքյանը լրագրողներին հայտնեց, որ կրակոցն արձակվել է Կուտոյանին պատկանող «Glock» տեսակի ատրճանակից, որը նա պարգեւատրման կարգով ստացել էր Վրաստանի ԱԱԾ ղեկավարի կողմից: Բնակարանի պատերին եւս կային կրակոցների հետքեր: Հարուցվել է քրեական գործ՝ 110 հոդվածի 1-ին մասով (ինքնասպանության հասցնելը): Սենյակում, որտեղ դին հայտնաբերվել էր, առկա էին բազմաթիվ պարկուճներ ու գնդակներ: Հետաքննությունը շարունակվում էր:

«Թավշյա» հեղափոխությունից հետո սա, այսպես ասած, ուժային համակարգի նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյայի` կասկածելի պայմաններում մահվան երրորդ դեպքն է: 2019 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Բջնիի իր առանձնատանը հայտնաբերվել էր ՀՀ նախկին ոստիկանապետ Հայկ Հարությունյանի դին։ Երկու ամիս անց` նոյեմբերի 28-ին, Ռուսաստանի Պյատիգորսկ քաղաքում պայթյունի հետեւանքով մահացել էր Երեւանի նախկին ոստիկանապետ, գեներալ-մայոր Աշոտ Կարապետյանը: Իսկ վերջինիս մահից երկու լրիվ ամիս չանցած` վրա հասավ այս նոր ողբերգությունը` ԱԱԾ-ի 39-ամյա նախկին տնօրենի մահը, որը պաշտոնավարել էր 2016-ի փետրվարի 12-ից մինչեւ 2018-ի մայիսյան հայտնի իրադարձությունները:

Ճանաչողները հանգուցյալին բնութագրում են որպես հաստատուն բնավորություն եւ ամուր հոգեբանություն ունեցող, պարկեշտ, շատ հավասարակշված անձնավորություն: «Կուտոյան Գեորգիին ես միշտ համարել ու համարում եմ մեր երկրի լավագույն իրավաբաններից մեկը, նա շատ լավ գիտնական էր, լրջագույն պետական այր եւ պետական գործիչ: Ողջ կյանքում հետեւողական եմ լինելու մահվան հանգամանքների պարզման ուղղությամբ եւ ոչ միայն Կուտոյանի մասով, այլեւ` Հայկ Հարությունյանի»,- հայտնել է ՀՀ նախկին գլխավոր դատախազ, այժմ հետախուզման մեջ գտնվող Գեւորգ Կոստանյանը: Որոշ դիտորդներ ուշագրավ զուգադիպություններ են տեսնում Հայկ Հարությունյանի եւ Գեորգի Կուտոյանի մահվան հանգամանքներում` երկուսն էլ մահացել են իրենց տներում, իրենց պատկանող զենքից` գլխի գրեթե նույն հատվածում ստացած վիրավորումից: Այս փաստը, ամենայն հավանականությամբ, չի վրիպի քննչական խմբի անդամների ուշադրությունից:

Տեղի ունեցածի կապակցությամբ տարածած հայտարարության մեջ «Սասնա ծռեր» կուսակցությունը Կուտոյանի սպանությունը «իշխանության նահանջի վերջին բնագիծ» է համարել: Պետությունը զավթած ազգադավ մաֆիան, ըստ «Սասնա ծռերի», 2018-ի գարնանը համաժողովրդական ընդվզմամբ տապալվելուց հետո անգամ չի չեզոքացվել։ «Հեղափոխական կոչվող նոր իշխանությունը հեղափոխություն անելու փոխարեն դարձավ մաֆիոզ ռեժիմի իրավահաջորդ եւ մինչ օրս փորձում է մաֆիային չեզոքացնելու փոխարեն «լեզու գտնել» նրա հետ»,- ասված է հաղորդագրությունում։ Եվ, իսկապես, գործող իշխանությունը շարունակում է կառավարման իմաստով մնալ անգործության վիճակում։ Նույնիսկ նախկին ոստիկանապետ Հայկ Հարությունյանի սպանությունից հետո իշխանությունը չսթափվեց եւ գոնե անվտանգության ապահովման միջոցներ չձեռնարկեց կարեւոր տեղեկատվության տիրապետող նախկին պաշտոնյաների նկատմամբ, որոնց մեծամասնությունը սովորաբար թիրախում է լինում։

Եվ այսպես` ո՞վ սպանեց Կուտոյանին կամ նրան ինքնասպանության հասցրեց, ինչպես դեպքից ընդամենը 1-2 ժամ անց` բոլոր հանգամանքները դեռ չուսումնասիրած, «ախտորոշեց» Քննչական կոմիտեն: Այս առնչությամբ մամուլում եւ սոցցանցերում բազմաթիվ վարկածներ էին շրջանառվում: Գործող իշխանությունների աջակիցները փորձում էին ամեն կերպ հիմնավորել, որ մեղավորները նախկին իշխանությունների միջավայրում են, նախկիններին սատարողներն էլ գործողների մեջ էին փնտրում սպանության պատվիրատուներին, ոմանք նույնիսկ ռուսական հետք էին տեսնում` կապված անցած տարվա մայիս ամսից այս կողմ հաճախացած այն խոսակցությունների հետ, թե ԱԱԾ-ից կարեւոր փաստաթղթեր են անհետացել:

Ամեն դեպքում գործի բացահայտումը քննչական մարմինների առաքելությունն է: Այլ հարց է, որ հետանկախական շրջանում կատարված մի շարք աղմկոտ սպանություններ ցայսօր մնում են չբացահայտված, ինչը թերահավատություն է առաջացրել իրավապահ մարմինների անաչառության նկատմամբ: Բավական է հիշել 1998-99 թթ. ողբերգական դեպքերի շարքը` ՀՀ գլխավոր դատախազ Հենրիկ Խաչատրյանի, նրա տեղակալի, Ներքին գործերի եւ Ազգային անվտանգության կոմիտեի փոխնախարար գեներալ-մայոր Արծրուն Մարգարյանի, Պաշտպանության փոխնախարար Վահրամ Խորխոռունու խորհրդավոր սպանությունները, ինչպես նաեւ սահմռկեցուցիչ «Հոկտեմբերի 27»-ի ահաբեկչությունը:

Այսպիսով` վերջին առնվազն 20 տարիները ցույց տվեցին, որ մեզանում քաղաքական սպանությունները, որպես կանոն, չեն բացահայտվում: Ահա թե ինչու ժողովրդի ճնշող մեծամասնության շրջանում վստահություն չի ներշնչում ՀՀ գլխավոր դատախազության հավաստիացումը, թե իրեն վերապահված ողջ գործիքակազմով «ապահովելու է տեղի ունեցած ողբերգության բոլոր պատճառների ու հանգամանքների բացահայտումը»։ Ինքնասպանության պաշտոնական վարկածին հանրությունը չի հավատում:

«Կարեւորագույն ինֆորմացիայի կրողները, որ նաեւ առանցքային պոտենցիալ վկաներ ու պատմության մութ խորշերի ականատեսներ են` բռնի մահերով մեկը մյուսի հետեւից հեռանում են եւ, ամենայն հավանականությամբ, էլի կհեռանան: Իսկ մենք կշարունակենք լսել նորանոր հարյուր կամ հազար փաստեր այն մասին, թե ինչպես է Հայաստանն առաջ սլանում` հետեւում թողնելով արդեն Բրիտանիային, Կանադային եւ, իհարկե, Սինգապուրին»,- ֆեյսբուքյան իր էջում դառն հեգնանքով գրում է քաղաքագետ Հայկ Մարտիրոսյանը:

Տխուր է, բայց փաստ է: Ցավո´ք:

 

Կառավարության շենքի դիմաց երեք օր առաջ մեկնարկած` մսավաճառների ու անասնապահների բողոքի գործողությունը հունվարի 20-ին զանգվածային բնույթ էր ստացել: Արարատի եւ հարակից մարզերի մի շարք բնակավայրերից մայրաքաղաք եկած գյուղացիների գլխավոր մտահոգությունը կենդանիների մորթը պարտադիր սպանդանոցներում իրականացնելու` իշխանության պահանջն էր: Կառավարությունից չստանալով ոչ մի արձագանք` ակցիայի մասնակիցները որոշեցին խնդիրը չվերանայելու դեպքում ընդարձակել բողոքի գործողության շրջանակները` ներառյալ մայրուղիների ու համայնքային ճանապարհների արգելափակումը:

Ակցիան վերահսկում էին մեծաթիվ ոստիկաններ:

Ծննդատներ փակելու խիստ քննադատված որոշման տհաճ տպավորությունը դեռ չանցած` կառավարությունը, ի դեմս իր ենթակա գերատեսչությունների, կատարում է հաջորդ անխոհեմ քայլը, որն այս անգամ ծանր աշխատանքով բարիքներ ստեղծող գյուղացու դեմ է: Առողջ տրամաբանությունը պահանջում է ոչ թե լրացուցիչ ծախսերի բեռ դնել գյուղմթերքներ արտադրող մարդկանց ուսերին, այլ փորձել օգնության ձեռք մեկնել նրանց, տվյալ դեպքում գոնե սուբսիդավորել գյուղատնտեսության ոլորտը, ինչպես ընդունված է քաղաքակիրթ աշխարհում, քանի որ այդ ճյուղն ամենառիսկայիններից է համարվում:

Մինչդեռ հակառակն է կատարվում: Սպանդանոցային պարտադիր անասնամորթի հետ կապված նոր կարգը, որը գործում է հունվարի 15-ից, մի շարք նոր խնդիրներ է ստեղծում տնտեսվարողների համար: Գյուղացիները դժգոհում են սպանդանոցների ոչ բավարար քանակից, կենդանիների տեղափոխման դժվարություններից եւ մատուցվող ծառայությունների դիմաց այդ կետերում սահմանված գներից: Բացի դրանից, նրանք սպանդանոցներին չեն վստահում, այնտեղ, ըստ օդում կախված լուրերի, խաբում են, հաշվապահական փաստաթղթերում, ի վնաս անասնատիրոջ, իջեցնում են մսամթերքի սորտայնությունը, քաշը, իրենց են պահում մորթված անասունի գլուխը, ոտքերը, ներքին օրգանները եւ այլն: Այս ամենը բացասաբար է անդրադառնում անասնաբույծների շահույթի վրա, ուստիեւ բակային մորթի պապական եղանակը մարդիկ գերադասում են առաջատար մասնագետների կողմից առաջարկվող ավելի քաղաքակիրթ ձեւից:

Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը (ՍԱՏՄ), իր հերթին, մտադիր չէ հրաժարվել առաջադիմականը ներդնելու մտքից: Ըստ նրա, մսի իրացման կետերում բոլոր տնտեսվարողները պետք է ունենան անասնաբուժական 5-րդ ձեւանմուշը, ինչը կվկայի, որ անասունը մորթվել է սպանդանոցում, ստուգված է, եւ միսն անվտանգ է։ «Հետքայլ չի լինելու, որովհետեւ ես չեմ ուզում, որ մեր երկիրը հայտնվի միջնադարում»,- ասում է ՍԱՏՄ ներկայացուցիչ Արթուր Շատվորյանը: Գյուղացին էլ իրենն է պնդում եւ իր պահանջները կառավարությանը լսելի դարձնելու համար դուրս է եկել հրապարակային պայքարի: Այդպիսով` կողմերից յուրաքանչյուրը, կարծես թե, ունի իր ճշմարտությունը. մեկը հակված է տեխնոլոգիական առաջընթացի կենսակոչմանը, որը ողջունելի է, իսկ մյուսն իր համար շահավետ պայմաններ է պահանջում, ինչը միանգամայն բնական է: Ուրեմն մի ելք է մնում՝ անհապաղ նստել բանակցությունների սեղանի շուրջ՝ այլընտրանքային, փոխշահավետ լուծում գտնելու օրակարգով:

Ճգնաժամային թվացող այս իրավիճակն առաջացել է հապճեպ որոշում կայացնելու, հարցի պատշաճ նախապատրաստության գործոնը շրջանցելու, կողմերից մեկի կամքն ու շահերը անտեսելու արդյունքում: Նույնը կարելի է ասել նաեւ ծննդատների դեպքում, երբ խնդիրը լուծելու փոխարեն ՀՀ առողջապահության նախարարը որոշում է պարզապես այն վերացնել: Չմտածված, անհավասարակշիռ որոշումների ընդունումը միշտ ծանր, երբեմն՝ անուղղելի հետեւանքներ է առաջ բերում:

Նման դեպքերի համար ժողովուրդը լավ խոսք ունի` «Մի անխելք քարը գլորեց ձորը, հազար խելոքներ չկարողացան հանել»:

 

Մեկնաբանեց Գեւորգ Լալայանը

 

Շաբաթվա մյուս կարեւոր իրադարձությունները` մի քանի տողով

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հունվարի 21-ին Շվեյցարիայի Դավոս քաղաքում մասնակցել է Համաշխարհային տնտեսական համաժողովի բացմանը, որն այս տարի անցկացվում էր «Շահագրգիռ կողմերը՝ հանուն աշխարհի համախմբման եւ կայունության» խորագրով: Ֆորումին այս տարի մասնակցում էին աշխարհի տարբեր երկրներից ժամանած շուրջ 700 բանախոսներ եւ ավելի քան 3000 մասնակիցներ: Հայաստանի նախագահը Համաշխարհային տնտեսական համաժողովի շրջանակում որպես բանախոս մասնակցել է «Հավասարակշռելով ներքին եւ գլոբալ անհավասարությունը» թեմայով քննարկմանը: Նրա հետ որպես բանախոս հանդես է եկել տնտեսագիտության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր Ժոզեֆ Ստիգլիցը: Նույն օրը Արմեն Սարգսյանը Դավոսում հանդիպումներ է ունեցել համաժողովի մասնակից մի շարք պետությունների, կառավարությունների ղեկավարների, գործարար շրջանակների ներկայացուցիչների հետ:

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հունվարի 18-ին այցելել է Ագրոբիզնեսի եւ գյուղի զարգացման կենտրոն (CARD) հիմնադրամ: Շրջայցի ընթացքում հիմնադրամի ղեկավարը Փաշինյանին է ներկայացրել CARD-ի գործունեությունը, հիմնադրամի տարբեր բաժինների աշխատանքները: Մանրամասն անդրադարձ է կատարվել հիմնադրամի կողմից իրականացվող ծրագրերին ու դրանց արդյունքներին, որոնք գոհացուցիչ են: Ի մասնավորի՝ նշվել է, որ հիմնադրամի խումբն իր մեջ ներառում է գյուղատնտեսության ոլորտում մասնագիտացված 6 կազմակերպություններ եւ գյուղատնտեսական սպասարկման 19 կենտրոններ, որոնք հիմնականում զբաղվում են անասնաբուծության, կաթի արտադրության ու վերամշակման, ինչպես նաեւ ջերմատնային արտադրության, գինեգործության, պտղաբուծության եւ գյուղատնտեսության մի շարք այլ ճյուղերի զարգացմամբ: Վարչապետը ողջունել է հիմնադրամի կողմից իրականացվող ծրագրերը եւ կարեւորել գյուղոլորտում նորագույն տեխնոլոգիաների ներդրման առումով գիտելիքների տարածումը:

Հունվարի 22-ին խորհրդարանն ամբողջությամբ ընդունեց քրեական ենթամշակույթին հարող անձանց՝ «օրենքով գողերի» վերաբերյալ օրենքի նախագիծը, որին կողմ է քվեարկել միայն իշխող խմբակցությունը` 73 կողմ ձայներով։ Ընդդիմադիր «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունը քվեարկել է ձեռնպահ, «Բարգավաճ Հայաստան»-ը՝ դեմ։ Կառավարության հեղինակած օրենքով՝ քրեական աստիճանակարգի բարձրագույն կարգավիճակ տալու, ստանալու, պահպանելու համար քրեական պատասխանատվության կենթարկվեն 7-10 տարի ժամկետով։

Հայաստանի երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի փաստաբանական թիմը հունվարի 21-ին տարածել է հայտարարություն՝ եւս մեկ անգամ ընդգծելով, որ Սերժ Սարգսյանի նկատմամբ «քրեադատավարական փաթեթավորմամբ իրականացվում է քաղաքական հետապնդում»: Հայտարարությամբ Սարգսյանի պաշտպանական թիմը վերահաստատում է, որ երրորդ նախագահին մեղադրանք է առաջադրվել իր կարգավիճակից բխող գործողություններ կատարելու համար, ինչը հակասում է Սահմանադրությանը: Հարուցված քրգործում, ըստ դատապաշտպանների, չկա առերեւույթ հանցանքի կատարման մասին վկայող բավարար ապացույցների համակցություն: «Ավելին՝ գործով հավաքված տվյալներն աղաղակում են ընդհանրապես հանցագործության դեպքի բացակայության մասին», - ասված է հայտարարության մեջ:

Սերժ Սարգսյանը մեղադրանքը չի ընդունում:

Մարտի 28 2020
Մարտի 21 2020
Մարտի 14 2020
Փետրվարի 29 2020
Փետրվարի 21 2020
Փետրվարի 14 2020
Փետրվարի 08 2020

Ռազմավարական եւ ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոն

ՀՀ, Երևան 0033, Երզնկյան 75

Հեռ.՝

+374 10 528780 / 274818

Էլ. փոստ՝

info@acnis.am

Վեբկայք՝

www.acnis.am

Հոդվածագիրների տեսակետները կարող են չհամընկնել ՌԱՀՀԿ դիրքորոշումներին:

Արտատպման դեպքում հղումը «ACNIS ReView. Հայացք Երեւանից» օնլայն-հանդեսին պարտադիր է: