Կիրակի, Մայիսի 19, 2024

Շաբաթվա անցուդարձ

4-11 մայիսի 2024թ.

անգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղանգործուն աստղ
 

Շաբաթվա անցուդարձը՝ մեկնաբանությամբ

 

Անցնող շաբաթը նշանավորվեց կարեւոր մի իրադարձությամբ, որի համատեքստում ե՛ւ ակնածանք կար, ե՛ւ մտահոգություն: Մայիսի 4-ին Տավուշի թեմի առաջնորդ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանի գլխավորությամբ Կիրանցից մեկնարկեց «Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժման քայլերթը դեպի Երեւան, եւ մայիսի 9-ին շարժման մասնակիցներն արդեն Երեւանում էին: Քայլերթի հանդեպ ակնածանքի վկայություն էին սեփական իրավունքների համար եւ հանուն հայրենյաց ոտքի ելած ժողովրդի պայքարի դրական արձագանքները: Բայց եւ նույնքան մտահոգիչ էին իշխող ուժի ու նրա համախոհների կողմից շարժումն անվանարկելու եւ քաղաքականացնելու փորձերը՝ չնայած ի սկզբանե այն զերծ էր քաղաքական տրամաբանությունից:

Հիմնական խնդիրը, որի շուրջ կիսվել էին հանրության եւ իշխանության ընկալումները, մեծ հաշվով, հայրենատիրության, իրավունքների ու արժանապատվության մասին է: Բագրատ Սրբազանի առաջնորդած՝ բողոքի ակցիայի մասնակիցները դեմ են թշնամուն արվող միակողմանի հողային զիջումներին, ինչը տեղի է ունենում հայ-ադրբեջանական միջպետական սահմանի տավուշյան հատվածում մեկնարկած սահմանազատման-սահմանագծման գործընթացի շրջանակներում: Դրա արդյունքում Կիրանցի, Ոսկեպարի, Բաղանիսի, Բերքաբերի բնակիչները բախվում են անհաղթահարելի դժվարությունների եւ ստիպված են լքել մշտական բնակության վայրերը: Բայց երանի դժվարությունն այդքանով ավարտվեր:

Ամենամեծ խնդիրն այդ հատվածում հայկական սահմանապահ ուժերի հետքաշման եւ դիրքերի հանձնման պայմանավորվածությունն է, ինչը նշանակում է խոցելի դարձնել մեր լավագույն պաշտպանական բնագծերը: Դա իր հերթին նշանակում է թշնամու առջեւ բացել Հայաստանի արեւելյան դարպասները, եւ համեցեք անել: Բա դավաճանությունը պոզով-պոչով է լինո՞ւմ: Էլ չասած, որ հակառակորդի վերահսկողության տակ էին մնում Հայաստան-Վրաստան միջպետական ճանապարհը, որը ալիեւյան վարչակարգը սիրտն ուզած ժամանակ կարող է շրջափակել, եւ Հայաստան մտնող գազատարը, որի փականը տալիս ենք նույն Ալիեւի ձեռքը, ով ամիսներ առաջ ցրտաշունչ ձմռանն առանց գազի ու հոսանքի էր թողել Արցախի մեր հայրենակիցներին:

Իշխանություններն էլ իրենց դժգոհությունն ու պահանջներն ունեն ընդդիմախոսներից: Նրանք վերոնշյալ գյուղերի բնակիչներին եւ Տավուշի թեմի առաջնորդին մեղադրում են Ադրբեջանի հետ սահմանի սահմանազատման աշխատանքները խոչընդոտելու համար, ինչը հանգեցնելու է մեծ պատերազմի: Հետեւաբար, ըստ իշխանական կողմի, պետք է համակերպվել ազերիների հարեւանությամբ հաշտ ու խաղաղ ապրելու նոր իրավիճակին՝ ոչինչ որ սահմանագիծն անցնելու է Կիրանցի թաղամասերից մեկով, իսկ գերազմանոցի մի մասը մնալու է սահմանի մյուս՝ թշնամական կողմում: Մեկ այլ դեպքում սահմանն անցնելու է ուղիղ դպրոցի բակով: Ու այդօրինակ բազմաթիվ անհարմարություններ:

Լրագրողների հետ զրույցում Բագրատ Սրբազանը հավաստիացնում է, որ Կիրանցում, Բաղանիսում, Ոսկեպարում եւ Բերքաբերում «ոգին» հաղթել է «դուխին»: Ասել կուզի, որ գյուղացիները չեն տրվել «դուխով» իշխանությունների ձեռնածություններին, այլ կանգնել են խաթարված սահմանադրական կարգի եւ իրենց իրավունքների պաշտպանության դիրքերում՝ պահանջելով վերջ տալ սահմանում տեղի ունեցող ապօրինություններին: «Ես նորից եմ ասում՝ սա ստի ու ճշմարտության պայքար է… «Մենք ճամփա ենք ընկել, որ այս ամբողջ ճանապարհը դառնա սեւ ու սպիտակի նկատմամբ Եռագույնի հաղթանակ»,- ընդգծել է Սրբազանը:

Տավուշի թեմի հոգեւոր առաջնորդի դեմ, բնականաբար, կեղտոտ արշավ է սկսվել, բայց իշխանության ավանդական քարոզչական գործիքակազմը՝ պնակալեզների, ֆեյքերի, պալատական սազանդարների աղբակույտը չափազանց թույլ ու անունակ է՝ աղարտելու ճիշտ ժամանակին թափ առած շարժումը: Հնգօրյա քայլերթի տեսագրությունը, ժամ առ ժամ նրա շարքերի ստվարացումը ոգեղենության, համերաշխության վաղուց մոռացված անեղծ մթնոլորտի ու վերահաս փոփոխությունների առհավատչյան են: Շատերի երազած զարթոնքը, կարծես թե, եկել է: Բայց ամենադժվարը դեռ առջեւում է՝ Նեռը եւ նրան ծառայող դժխեմ ուժերը դիմադրում են: Կհնչե՞ն Հայ առաքելական եկեղեցու զանգերը, կնյութականանա՞ համահայկական երազանքը՝ ցույց կտա ժամանակը:

Հ.Գ. Մայիսի 9-ին՝ Երեւան հասնելուն պես, շարժումն անցկացրեց առաջին բազմամարդ հանրահավաքը, որտեղ հավաքվածները, երկրի կործանման ընթացքը կասեցնելու մտահոգությամբ, պահանջեցին Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը: Նրան մեկ ժամ ժամանակ տրվեց ձեւակերպելու իր հրաժարականը կամ այդ օրակարգով բանակցելու Բագրատ Սրբազանի հետ: Սակայն ցուցարարների պահանջին արձագանքեց գործադիրի ղեկավարի մամուլի խոսնակը՝ ֆեյսբուքյան իր էջում հրապարակելով Փաշինյանի լուսանկարը եւ կից մակագրելով. «ՀՀ ընտրված վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան»: Հանրահավաքը որոշեց մայիսի 10-ից անցնել անհնազանդության գործողությունների՝ որտեղ դա հնարավոր է, եւ զուգահեռաբար ԱԺ-ում անվստահության գործընթաց սկսել:

 

Մեկնաբանեց Գեւորգ Լալայանը

 

Շաբաթվա մյուս կարեւոր իրադարձությունների մասին՝ մի քանի տողով

ՀՀ վարչապետը մայիսի 8-ին մեկնեց Մոսկվա՝ մասնակցելու ԵԱՏՄ հոբելյանական գագաթաժողովին եւ հանդիպելու ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ: «Վաղը մեկնելու եմ Մոսկվա, որտեղ նախագահելու եմ ԵԱՏՄ գագաթաժողովում: Նախատեսված է նաեւ իմ հանդիպումը Ռուսաստանի նախագահի հետ»,- նախօրեին տեղի ունեցած մամլո ասուլիսում հայտարարել էր Փաշինյանը: Վերջինս տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման համատեքստում անդրադարձել էր «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծին, որն ամեն տեղ «վաճառքի» է հանում, սակայն «գնորդ» չի գտնվում:

Հայաստանը դադարեցնում է ՀԱՊԿ-ի գործունեության ֆինանսավորումը։ Այս մասին մայիսի 8-ին մամուլին հայտնել է ԱԳՆ խոսնակ Անի Բադալյանը՝ նշելով, որ ՀՀ-ն ձեռնպահ կմնա «ՀԱՊԿ 2024թ. բյուջեի մասին» ՀԱՊԿ հավաքական անվտանգության խորհրդի՝ 2023թ. նոյեմբերի 23-ի որոշմանը միանալուց եւ դրանով նախատեսված՝ կազմակերպության գործունեության ֆինանսավորմանը մասնակցելուց։ Դրա հետ մեկտեղ, ըստ դիվանագիտական գերատեսչության ներկայացուցչի, ՀՀ-ն չի առարկում կազմակերպության 2024թ. բյուջեի սահմանափակ ձեւաչափով հաստատման դեմ։ Հիշեցնենք, որ ամիսներ առաջ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ դաշինքին Երեւանի անդամակցությունը դե ֆակտո սառեցված է, եւ չբացառեց, որ Հայաստանը կարող է դուրս գալ դաշինքից:

Պաշտոնական այցով Հունգարիա մեկնած՝ ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը մայիսի 6-ին հանդիպումներ է ունեցել այդ երկրի բարձրաստիճան պաշտոնյաների, այդ թվում՝ ԱԳ նախարար Պետեր Սիարտոյի հետ: Նախարարների հանդիպմանը հաջորդել է համատեղ մամլո ասուլիս: Ավելի վաղ «Ազատություն»-ը հայտնել էր, որ Հունգարիան արգելափակում է Եվրամիության Խաղաղության հիմնադրամից Հայաստանին աջակցություն տրամադրելու նախագիծը, որի շուրջ դաշինքում նախնական համաձայնություն էր ձեռք բերվել։ Հայաստանն ու Հունգարիան դիվանագիտական հարաբերությունները վերականգնելու մասին հայտարարել էին 2022թ.-ին:

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի օգնական, Եվրոպայի եւ ԱՊՀ երկրների տարածաշրջանային բյուրոյի տնօրեն Իվանա Ժիվկովիչը մայիսի 5-ին քառօրյա այցով ժամանել է Հայաստան, որտեղ հանդիպումներ է ունեցել մի շարք պաշտոնատար անձանց եւ քաղհասարակության ներկայացուցիչների հետ: Ըստ կազմակերպության տարածած հաղորդագրության՝ այցի նպատակն էր քննարկել ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (ՄԱԶԾ) հետ ՀՀ կառավարության գործընկերությունը, տեղում ծանոթանալ ՄԱԶԾ-ի հիմնական միջամտություններին՝ ներառյալ փախստականների ճգնաժամին արձագանքելը, ինչպես նաեւ դիտարկել միջազգային ու ազգային գործընկերների հետ ՄԱԶԾ-ի զարգացման օրակարգը եւ հիմնական առաջնահերթությունները: Ժիվկովիչն այցելել է Գեղարքունիքի, Տավուշի, Արարատի, Վայոց ձորի եւ Սյունիքի մարզեր:

Մայիսի 18 2024
Մայիսի 11 2024
Ապրիլի 27 2024
Ապրիլի 20 2024
Ապրիլի 13 2024
Մարտի 30 2024
Մարտի 23 2024

Ռազմավարական եւ ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոն

ՀՀ, Երևան 0033, Երզնկյան 75

Հեռ.՝

+374 10 528780 / 274818

Էլ. փոստ՝

info@acnis.am

Վեբկայք՝

www.acnis.am

Հոդվածագիրների տեսակետները կարող են չհամընկնել ՌԱՀՀԿ դիրքորոշումներին:

Արտատպման դեպքում հղումը «ACNIS ReView. Հայացք Երեւանից» օնլայն-հանդեսին պարտադիր է: